تاثیر کلینوپتیلولیت بر رشد گیاهان

ماده کلینوپتیلولیت چیست؟

کلینوپتیلولیت (نوعی زئولیت طبیعی) امروزه در هیدروپونیک و سایر روش های کشت بدون خاک، به عنوان بستری برای رشد گیاهان در فضا و همچنین برای مدیریت پسماندهای هسته ای و غیره استفاده می شود.

در ساله ای گذشته، زئولیت به عنوان یک ماده مهم و کاربردی و مناسب برای استفاده در بسیاری از اقدامات کشاورزی شناخته شده است.

ویژگی های این ماده معدنی کم هزینه طبیعی، و به ویژه ظرفیت جذب منحصر به فرد، ظرفیت تبادل یونی، جذب/ واجذب آب و همچنین خاصیت کاتالیستی آن باعث می شود که این ماده به عنوان یک ماده طبیعی منحصر به فرد شناخته شود.

tree 3

استفاده از کلینوپتیلولیت در پرورش درختان 

کلینو (Clinoptilolite) دارای ساختار بلوری است که متشکل از شبکه ای چهاروجی از آلومینات و سیلیکات می باشد. ساختار کلی کلینوپتیلولیت بار منفی دارد و در نتیجه امکان جذب کاتیون های قابل تعویض مانند کلسیم، منیزیم، سدیم و پتاسیم را دارد.

پودر پرلیت ( ماده معدنی سیلیکون آمورف طبیعی) ماده بی شکلی است که باعث افزایش سیستم دفاعی گیاه می شود. از آنجا که به وسیله سلول های گیاهی جذب می شود، توده ای بین سلولی ایجاد می کند که در ترکیب با کلسیم و پتاسیم، باعث تحکیم دیواره های سلول می شود و ظرفیت گیاه را برای کنار آمدن با تنش های محیطی و شرایط استرس زا، افزایش می دهد.

گیاهان را به طور کلی می توان به دو دسته تقسیم نمود:

گیاهانی که توانایی ذخیره سیلیسیم را دارند
گیاهانی که توانایی ذخیره سیلیسم را ندارند.

این توانایی با نسبت محتوای سیلیسیم به کلسیم قابل محاسبه و بیان است. سه روش جذب سیلیسیم به وسیله گیاهان شناسایی شده است. مانند جذب فعال، با روند تجمع سیلیسیم ( به عنوان مثال برنج)، انشار منفعل، جایی که گیاه، سیلیسیم را بدون تجمع آن، (مثلا در خیار) و جذب منفی، حالتی که گیاه، سیلیسیم را در مراحل خاص رشد خود (به عنوان مثال گوجه فرنگی) مورد استفاده قرار می دهد.

در هر سه حالت فوق، وجود زئولیت به عنوان یک منبع غنی از سیلیسیم، می تواند نقش موثری در پرورش گیاهان و درختان داشته باشد. در واقع با استفاده زئولیت به عنوان یک ماده خاص و غنی از سیلیسیم و سایر ویژگی های منحصر به فرد آن می توان به دستاوردهای زیر نائل شد:

-         افزایش قابل توجه عملکرد گیاهان زراعی مختلف

-         محافظت کافی از عوامل بیماری زای خاص و یا آفات محصول زراعی

-         کیفیت بالاتر محصولات از لحاظ طعم، مزه و اندازه

-         محافظت از اثرات دمای پایین در محصولات بیرونی در طول زمستان

-         افزایش مقاومت محصولات در زمان انبارداری و ذخیره سازی

tree 1

تاثیر کلینوپتیلوللیت بر افزایش حجم ریشه و تقویت گیاه

همچنین، قدرت حاصلخیزی و میدان آبی با ترکیبات خاص افزایش یافته و در نتیجه مقاومت گیاهان در دوره های خشکسالی بالاتر بوده و خطر عوامل آلودگی گیاهان به وسیله خاک کاهش می یابد.

از دیگر مزایا و ویژگی های کلینوپتیلولیت می توان به موارد زیر اشاره کرد:

کلینوپتیلولیت قادر است خاک شنی شما را بازسازی کند. کودها و مواد مغذی موجود در خاک را جذب می کند و از شسته شدن آنها با آب آبیاری جلوگیری می کند. کلینو می تواند پس از جذب کود و مواد مغذی، خاک شنی شما را غنی و مرطوب کند.

کلینوپتیلولیت فرایند هوادهی را به خاک رس افزایش می دهد و باعث افزایش تخلخل خاک می شود. از تشکیل لجن جلوگیری می کند و ریشه گیاه را قادر می سازد تا به راحتی به کودها و مواد مغذی دسترسی پیدا کند. فعالیت میکروارگانیزم های موجود در خاک را تحریک می کند.

ماده معدنی clinoptilolite، هنگامی که با مواد کمپوست مخلوط می شود، کیفیت کمپوست را بهبود می بخشد و از ایجاد شیرابه و بوی بد جلوگیری می کند.

پودر کلینوپتیلولیت زئولیتی را می توان به به سطخ درختان، سبزیجات و میوه ها پاشید تا گیاه در برابر فشارهای گرمایی و برخی حشرات محافظت شوند.

همچنین برای از بین بردن رطوبت بیش از حد برگ گیاهان زئولیت طبیعی حاوی کلینوپتیلولیت مورد استفاده قرار می گیرد.

tree 2

پاشیدن زئولیت طبیعی بر روی درختان

کل گیاه ( برگ، ساقه، میوه و غیره) با یک لایه نازک زئولیت پوشانده شده است. این پوشش ظریف زئولیت مزایای بسیاری برای گیاه دارد:

الف- از آفتاب سوختگی گیاه جلوگیری می کند.

ب- استرس گرمایی و آفت زیتون را کاهش می دهد.

ج- از حشرات، کنه ها و آفات محافظت می کند.

د- وزن و کیفیت میوه (از جمله زیتون) را افزایش می دهد.

ه- بیماری های قارچی را کنترل می کند.

و- از صدمات ناشی از سرما جلوگیری می کند.

ز- فتوسنتز و قدرت گیاه را بهبود می بخشد.