click

 

نحوه استفاده و کارایی زئولیت های طبیعی در کشاورزی

امروزه زئولیت های طبیعی کاربرد گسترده ای در صنعت کشاورزی دارند که در این بین کلینوپتیلولیت از نوع کلینوپتیلولیت کلسیمی و کلینوپتیلولیت پتاسیمی ، به خاطر خواص منحصر به فردشان بیشتر ازانواع دیگر زئولیت ها مورد توجه و استفاده قرار گرفته اند.

زئولیت پتاسیک چیست؟

زئولیت پتاسیک ، در دواقع همان زئولیت طبیعی با درصد بالایی از کلینوپتیلولیت پتاسیمی است که در اصطلاح به آن زئولیت پتاسیک گفته می شود.

زئولیت پتاسیک در سال های اخیر به مقدار چشمگیری جایگزین کودهای پتاس شده است که در ضمن اینکه یک ترکیب طبیعی بوده و به محیط زیست آسیبی وارد نمی کند و باعث آلودگی خاک و آب نمی شود، باعث افزایش میزان شکوفه دهی درختان در فصل بهار و در نتیجه افزایش محصولات درختی می شود. همچنین در مورد گیاهچه هایی نظیر زعفران ، استفاده از زئولیت پتاسیک باعث افزایش جوانه زنی و رشد یکنواخت گیاه می شود. همانطور که می دانید در چرخه زندگی گیاهان، مرحله جوانه زنی و سبز شده گیاه اهمیت ویژه ای دارد که با مقادار محصل برداشتی رابطه مستقیم دارد. تحقیقات نشان داده است که استفاده از زئولیت های طبیعی در میزان باروری خاک برای گیاهچه ها بسیار موثر است. زئولیت های پتاسیک هم زمان با آزادسازی پتاسیم به صورت آهسته و در مدت زمان طولانی، با جذب آب و حفظ رطوبت خاک ، باعث ایجاد محیطی مناسب تر برای رشد گیاه در مناطق خشک و کم آب می شود. آزاد شدن آهسته مواد مغذی مانند پتاسیم ، کلسیم ، آهن و فسفر از هدر رفتن این مواد بر اثر آبیاری نیز جلوگیری می کند و در نتیجه مصرف سایر کودهای شیمیایی را غیرضروری می کند و در کاهش هزینه ها بسیار موثر است.

تحقیقات نشان داده است که زئولیت های پتاسیک مانند زئولیت های کلیسیتی در رشد گیاهان موثر است. عاملی که باعث برتری زئولیت های پتاسیک نسبت به زئولیت های کلسیتی در کشاورزی می شود، اثر آن بر روی درختان میوه ، به ویژه درختان پسته ، و همچنین جذب شوری و نمک موجود در آب و خاک در مناطق شوره زاری و خشک می شود. هرچند همچنان زئولیت های کلسیتی جایگاه ویژه ای در صنعت کشاورزی دارد.

زئولیت کلسیتی چیست؟

زئولیت کلسیمی یا کلسیتی به نوعی زئولیت تلقی می شود که مقدار کلینوپتیلولیت حاوی کلسیم آن بالا بوده و قادر است به راحتی در محیط کلسیم آزاد کند.

زئولیت کلسیتی یا کلسیمی به طور گسترده ای در کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد که علاوه بر تقویت خاک با آزادسازی آرام و آهسته مواد مغذی خاک ، از جمله آهن ، کلسیم ، پتاسیم و غیره باعث غنی شدن خاک می شود. همچنین با حفظ رطوبت خاک و متخلخل کردن آن ، سبب سبک شدن خاک و هوادهی بهتر ریشه ها می شود.

همانطور که زئولیت پتاسیک بر میزان جوانه زنی و شکوفه دهی گیاهان موثر است ، زئولیت کلسیتی بر سرعت رشد گیاه موثر بوده و از تنش خاک که اثر تغییر میزان رطوبت و یا مواد مغذی خاک ایجاد می شود ، جلوگیری می کند.

agriculture1

یکی از روش های استفاده از زئولیت ها چالکود و یا کانال کشی در اطراف درخت می باشد.

ویژگی ها و مزیت های منحصر به فرد زئولیت طبیعی در کشاورزی:

-       باعث افزایش مقاومت خاک در برابر آب و آبیاری می شود.

-       افزایش باروری و تولید و مرغوبیت محصولات کشاورزی و باغات میوه

-       کاهش مدت زمان تخمیر کودهای دامی به مقدار زیاد.

-       از بایر شدن زمین و هدر رفتن مواد مغذی خاک جلوگیری می کند.

-       حفظ آب موجود در خاک و هوا و جلوگیری از تنش حاصل از بی آبی یا کم آبی زمین

-       سبک سازی و متخلخل شدن خاک و افزایش اکسیژن رسانی به ریشه گیاه

-       جذب آب در زمان آبیاری زمین و رهش آهسته آن در مدت زمان طولانی و کاهش مصرف آب

-       تنظیم pH زمین با تبادل یونی که با یون های آزاد موجود در زئولیت وجود دارد.

-       تقویت خاک و تسریع رشد گیاهان غده ای از جمله پیاز، زعفران و سیب زمینی

نحوه استفاده از زئولیت های طبیعی در کشاورزی

بهترین روش برای استفاده از زئولیت های طبیعی روش چالکود می باشد.

برای اجرای این روش لازم است چاله هایی به عمق 30 تا 50 سانتی متر و عرض دهنه 30 تا 40 سانتی متر حفر می شود. بهتر است که این چاله ها در اطراف درخت و در محل آبگیری درخت حفر شوند و زئولیت طبیعی و حیوانی مورد نظر، بدون مخلوط شدن با خاک ، چال شوند.

تعداد و مقدار این چالکودها بستگی به شرایط ، نوع و سن درخت متغیر هستند اما بین 6 تا 12 چال توصیه می شود. البته باید توجه داشت که حفر چاله ها به ریشه های اصلی درخت آسیب وارد نکند. بهترین زمان پیشنهادی برای اجرای این روش معمولا اسفندماه است.